Jak wiadomo, wielkie litery królują w nazwach własnych i z ich zapisem nie było raczej kłopotu. Problem pojawiał się w nazwach wieloczłonowych. Do tej pory obowiązywała ogólna zasada, że jeśli wyraz pospolity wchodzi w skład nazwy własnej staje się jej częścią i powinien być zapisany wielką literą. Jak to jednak wyczuć, jeśli ten sam wyraz w jednym zestawieniu stawał się częścią nazwy, w innym już nie. Niejednokrotnie napotykaliśmy w internecie dwojaki zapis rozmaitych nazw tych samych obiektów, miejsc itp. Łatwo się było pogubić nawet tym, którzy z językiem mieli więcej wspólnego.
I tutaj Rada Języka Polskiego wprowadziła szereg ujednoliceń i zalecenie stosowania wielkiej litery w następujących sytuacjach:
- w nazwach komet:
- Kometa Halleya,
- Kometa Enckego;
- we wszystkich członach wielowyrazowych nazw geograficznych i miejscowych, których drugi człon jest rzeczownikiem w mianowniku:
- Morze Marmara,
- Pustynia Gobi,
- Półwysep Jukatan,
- Wyspa Uznam;
- w wyrazach stojących na początku w nazwach obiektów przestrzeni publicznej (wyraz aleja, brama, bulwar, osiedle, plac, park, kopiec, kościół, klasztor, pałac, willa, zamek, most, molo, pomnik, cmentarz):
- Aleja Róż,
- Brama Warszawska,
- Plac Zbawiciela,
- Park Kościuszki,
- Kopiec Wandy,
- Kościół Mariacki,
- Pałac Staszica,
- Zamek Książ,
- Most Poniatowskiego,
- Pomnik Ofiar Getta,
- Cmentarz Rakowicki;
(*utrzymany został zapis małą literą wyrazu ulica, np. ulica Adama Mickiewicza)
- we wszystkich członach oprócz przyimków i spójników) w wielowyrazowych nazwach lokali usługowych i gastronomicznych:
- Księgarnia Naukowa,
- Kino Charlie, Teatr Rozmaitości, Teatr Wielki,
- Apteka pod Orłem,
- Bar Flisak, Zajazd u Kmicica,
- Hotel pod Różą, Hotel Campanile,
- Restauracja pod Żaglami, Restauracja Veganic, Pierogarnia Krakowiacy, Pizzeria Napoli, Trattoria Santa Lucia, Karczma Słupska,
- Winiarnia Bachus, Kawiarnia Literacka;
- we wszystkich członach w nazwach orderów, medali, odznaczeń, nagród i tytułów honorowych:
- Nagroda im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej, Nagroda Nobla, Nagroda Pulitzera, Nagroda Templetona, Nagroda Kioto, Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus, Nagroda Artystyczna Miasta Lublin, Nagroda Literacka Gdynia, Śląska Nagroda Jakości, Nagroda Rektora za Wybitne Osiągnięcia Naukowe, Nagroda Newsweeka im. Teresy Torańskiej, Nagroda Wielkiego Kalibru, Mistrz Mowy Polskiej, Ambasador Polszczyzny, Honorowy Obywatel Miasta Krakowa.
Większość przykładów przywołanych za Komunikatem Rady Języka Polskiego (https://rjp.pan.pl/zmiany-pisowni).
Studio Słowa
Agnieszka Muzyk
muzyk.korekta@gmail.com
