Od 2026 r. mają obowiązywać nowe zasady pisowni. Zmiany, które zafundowała nam Rada Języka Polskiego w maju tego roku, niewątpliwie możemy nazwać rewolucją. Znawcy języka wyszli naprzeciw potrzebom jego użytkowników. Nie zniesiono co prawda zróżnicowanej pisowni wyrazów z „ż” i „rz, „ó” i „u” itd., ale jest kilka istotnych kwestii, o których powinni wiedzieć nie tylko redaktorzy czy autorzy, ale wszyscy, którzy posługują się językiem polskim na co dzień.
Doktor Katarzyna Kłosińska zaleca w okresie przejściowym stosowanie nowych zasad, jeśli publikacja ma zostać wydana blisko daty obowiązywania nowego, czyli 1 stycznia 2026 r.
Nowe zasady można podzielić na dwie podstawowe grupy i dotyczą: pisowni wielką i małą literą oraz pisowni łącznej i rozłącznej, w tym prefiksów.
Pisownia wielką i małą literą
- W końcu uznano równość między mieszkańcami państw a mieszkańcami miast. Zatem poprawna będzie pisownia wielką literąmieszkańców miast, dzielnic, osiedli i wsi:
- Warszawianin, Warszawiak,
- Żoliborzanin,
- Cieloszczanin (od Cieloszka).
Dopuszczalny jest zapis małą lub wielką literą nieoficjalnych nazw etnicznych, jak:
- Kitajec lub kitajec,
- Angol lub angol,
- Makaroniarz lub makaroniarz.
- Ku radości tych, którzy mieli problem z zapisem nazw marek oraz wyrobów przemysłowych pojedynczych egzemplarzy tych wyrobów – wszystko możemy zapisać wielką literą:
- samochód marki Audi oraz pod oknem stało Audi,
- dwie Nałęczowianki,
- jeździł Mazdą.
- Przymiotniki utworzone od nazw osobowych zakończone na -owski można zapisać małą literą bez względu na znaczenie (pytanie, na które odpowiada: czyj? jaki?).
- dramat szekspirowski,
- miłoszowski wiersz,
- koncert szopenowski.
Dozwolony jest alternatywny zapis w sytuacjach, gdy dotyczy form archaicznych zakończonych na -owy, -in(-yn),-ów, np.:
- Jackowy garnitur lub jackowy garnitur,
- Zosin szal lub zosin szal,
- Władków dom lub władków dom.
Studio Słowa
Agnieszka Muzyk
muzyk.korekta@gmail.com